پیش از شروع تخریب
تخریب و گودبرداری پرخطرترین مرحلهی ساخت است و بیشتر حوادث جانی و خسارت به ملک همسایه در همین مرحله رخ میدهد. پیش از ورود ماشینآلات باید پروانهی ساختمانی صادر شده، ناظر و مجری معرفی شده و نقشهی پایدارسازی گود (در صورت نیاز) به تأیید رسیده باشد. انشعابهای آب، برق و گاز ساختمان قدیمی باید رسماً قطع و جمعآوری شود؛ تخریب با انشعاب فعال، بهخصوص گاز، خطای رایج و خطرناکی است.
- از وضعیت ساختمانهای مجاور، بهویژه ترکهای موجود، عکس و صورتجلسه تهیه کنید تا بعداً اختلاف پیش نیاید.
- دور کارگاه را با حصار ایمن و تابلوی مشخصات پروژه محصور کنید.
- مسیر ورود و خروج کامیون و زمان مجاز تردد در محله را از پیش هماهنگ کنید.
ترتیب درست تخریب
تخریب باید از بالا به پایین و بهصورت کنترلشده انجام شود: ابتدا جمعآوری در، پنجره، تأسیسات و مصالح قابلفروش، سپس سقفها و در آخر دیوارهای باربر. دیوار مشترک با همسایه هرگز نباید بدون بررسی ناظر برداشته شود، چون ممکن است بخشی از باربری ساختمان مجاور را بر عهده داشته باشد.
گودبرداری و پایدارسازی
عمق گود، نوع خاک و فاصله تا ساختمانهای مجاور تعیین میکند که آیا دیوارهی گود به سازهی نگهبان نیاز دارد یا نه. روشهای رایج شامل خرپای نگهبان، دیوار حائل و میخکوبی (نیلینگ) همراه با شاتکریت است. گودبرداری باید مرحلهبهمرحله و همزمان با پایدارسازی پیش برود؛ باز گذاشتن گود عمیق برای چند هفته، بهخصوص در فصل بارندگی، ریسک ریزش را بهشدت بالا میبرد.
- نشانهگذاری محدودهی گود و تراز کف طبق نقشه.
- خاکبرداری لایهای و اجرای همزمان سیستم نگهبان در هر لایه.
- پایش منظم ترک و نشست در ساختمانهای مجاور.
- تحویل کف گود به ناظر و تأیید تراز پیش از اجرای بتن مگر.
اشتباههای رایج
- گودبرداری عمیقتر از نقشه برای «جای بیشتر» در زیرزمین، بدون محاسبهی دوبارهی پایداری.
- رها کردن آب باران یا نشت لولهی شهری در گود؛ آب، مقاومت خاک دیواره را کم میکند.
- دپوی خاک یا مصالح سنگین نزدیک لبهی گود.
سفارش مصالح و تجهیزات
در این مرحله بیشتر هزینه صرف ماشینآلات و حمل نخاله میشود، اما برای پایدارسازی به سیمان، ماسه و شن شاتکریت و گاهی بتن آماده نیاز دارید. میلگرد خرپا و نیلها از sitahan.com تهیه میشود. تجهیزات ایمنی شامل کلاه، کفش ایمنی، کمربند، نردهی موقت لبهی گود و نردبان دسترسی باید پیش از شروع کار در کارگاه باشد، نه بعد از اولین حادثه. سیمان شاتکریت را به اندازهی مصرف چندروزه سفارش دهید تا در رطوبت گود کلوخه نشود.