مبحث نهم: طرح و اجرای ساختمان‌های بتن‌آرمه

دامنه‌ی مبحث نهم

مبحث نهم مقررات ملی ساختمان ضوابط طراحی و اجرای سازه‌های بتن‌آرمه را تعیین می‌کند؛ از فونداسیون و ستون تا تیر و دال. بخش بزرگی از آن به محاسبات مهندس طراح مربوط است، اما بخش‌های مصالح، دوام و اجرا مستقیماً روی آنچه کارفرما و پیمانکار می‌خرند و در کارگاه انجام می‌دهند اثر دارد.

بتن

• رده‌ی مقاومت: هر عضو سازه‌ای رده‌ی مقاومت مشخصی دارد که در نقشه آمده است. حداقل رده‌ی مجاز برای بتن سازه‌ای و رده‌های بالاتر برای شرایط محیطی سخت، طبق ویرایش جاری تعیین می‌شود.
• شرایط محیطی و دوام: بتن در تماس با خاک سولفاته، آب شور یا چرخه‌ی یخ‌زدن و آب‌شدن به نسبت آب به سیمان کمتر، سیمان مناسب و گاهی افزودنی ویژه نیاز دارد.
• نسبت آب به سیمان: افزودن آب در محل برای روان کردن بتن، مقاومت و دوام را کاهش می‌دهد و مجاز نیست. برای کارایی بیشتر از روان‌کننده‌ی مناسب استفاده می‌شود.

میلگرد و پوشش بتن

نوع و قطر میلگرد را نقشه تعیین می‌کند و میلگرد از sitahan.com تهیه می‌شود. پوشش بتن روی میلگرد، یعنی فاصله‌ی سطح بتن تا نزدیک‌ترین میلگرد، از میلگرد در برابر خوردگی و آتش محافظت می‌کند. حداقل پوشش به نوع عضو و شرایط محیطی بستگی دارد و برای بتنی که مستقیماً روی خاک ریخته می‌شود بیشتر است. استفاده از اسپیسر استاندارد برای تأمین این پوشش ضروری است.

اجرا و عمل‌آوری

1. قالب باید محکم، آب‌بند و تمیز باشد.
2. بتن بدون جدا شدن دانه‌ها ریخته و با ویبره متراکم شود.
3. بتن تازه باید برای مدت کافی مرطوب نگه داشته شود؛ در هوای گرم و سرد تدابیر ویژه لازم است.
4. باز کردن قالب‌ها و شمع‌ها فقط پس از کسب مقاومت کافی و با تأیید ناظر.

کنترل کیفیت

نکات سفارش

هنگام سفارش بتن آماده رده‌ی مقاومت، اسلامپ، حداکثر اندازه‌ی سنگدانه، نوع سیمان و افزودنی‌ها را دقیقاً طبق مشخصات پروژه اعلام کنید. افزودنی‌ها باید با سیمان سازگار باشند و مقدار مصرف آن‌ها طبق دستور سازنده رعایت شود.

این متن خلاصه‌ای ساده‌شده برای کمک به انتخاب و خرید مصالح است و جایگزین متن رسمی مقررات ملی ساختمان نیست. ملاک عمل، متن رسمی ویرایش جاری مبحث و نظر مهندس طراح و ناظر پروژه است.