هدف مبحث نوزدهم
مبحث نوزدهم مقررات ملی ساختمان برای کاهش مصرف انرژی گرمایش، سرمایش و روشنایی ساختمان‌ها نوشته شده است. ساختمان‌ها سهم بزرگی از مصرف انرژی کشور دارند و بخش زیادی از آن به دلیل پوسته‌ی بدون عایق و پنجره‌های نامناسب هدر می‌رود. رعایت این مبحث در طراحی و اجرا الزامی است و در فرایند صدور پروانه و پایان‌کار بررسی می‌شود.
عوامل تعیین‌کننده
- اقلیم: کشور به پهنه‌های اقلیمی تقسیم شده و نیاز عایق‌کاری در هر پهنه متفاوت است.
- کاربری و اندازه‌ی ساختمان: ساختمان‌ها بر اساس کاربری، مساحت و موقعیت در گروه‌های مختلف قرار می‌گیرند و سختگیری الزامات برای گروه‌ها یکسان نیست.
- روش طراحی: طراح می‌تواند از روش تجویزی (رعایت حداقل مقاومت حرارتی برای هر جزء) یا روش کارکردی (محاسبهی کل اتلاف ساختمان و مقایسه با ساختمان مرجع) استفاده کند.
اجزای پوسته
| جزء | معنای آن برای انتخاب مصالح |
|---|---|
| دیوار خارجی | استفاده از بلوک با مقاومت حرارتی بالا یا اجرای لایه‌ی عایق حرارتی مانند پشم معدنی یا XPS |
| بام | عایق حرارتی بام، معمولاً با بیشترین ضخامت در میان اجزای پوسته |
| کف مجاور فضای کنترل‌نشده | عایق‌کاری کف روی پیلوت یا پارکینگ باز |
| پنجره | شیشه‌ی دوجداره و قاب با عملکرد حرارتی مناسب (UPVC یا آلومینیوم با قطع پل حرارتی) |
| درزها | آب‌بندی هوایی دور پنجره و در برای کاهش نفوذ هوا |
پلهای حرارتی
محل‌هایی مانند ستونها، تیرها، لبه‌ی سقف و نعل درگاه که عایق در آن‌ها قطع می‌شود، پل حرارتی‌اند. اگر فقط دیوارها عایق شوند و این نقاط بی‌عایق بمانند، علاوه بر اتلاف انرژی، احتمال میعان و کپک در گوشه‌ها افزایش می‌یابد. عایق‌کاری پیوسته از بیرون، این مشکل را بهتر از عایق داخلی حل میکند.
نکات خرید
- مقاومت حرارتی (یا ضریب هدایت حرارتی) عایق را از برگه‌ی فنی معتبر بخواهید؛ ضخامت بهتنهایی معیار کافی نیست.
- عایق باید مناسب محل مصرف باشد: XPS برای بام و تماس با رطوبت، پشم معدنی برای نما و جایی که رفتار در آتش مهم است.
- عایق‌های پلیمری را از نوع کندسوز انتخاب کنید تا با الزامات مبحث سوم نیز مطابق باشد.
- پنجره را با مشخصات حرارتی کل (قاب و شیشه) مقایسه کنید.
مقادیر عددی حداقل مقاومت حرارتی برای هر جزء و هر پهنه‌ی اقلیمی طبق ویرایش جاری و جداول مبحث تعیین می‌شود و مهندس طراح آن را در نقشهها مشخص میکند.
این متن خلاصه‌ای ساده‌شده برای کمک به انتخاب و خرید مصالح است و جایگزین متن رسمی مقررات ملی ساختمان نیست. ملاک عمل، متن رسمی ویرایش جاری مبحث و نظر مهندس طراح و ناظر پروژه است.