مبحث هشتم: طرح و اجرای ساختمان‌های با مصالح بنایی

دامنه‌ی مبحث هشتم

مبحث هشتم به ساختمان‌هایی می‌پردازد که دیوارهای آن‌ها بار سقف را تحمل می‌کنند و اسکلت بتنی یا فولادی جداگانه ندارند؛ مانند بسیاری از خانه‌های یک یا دو طبقه در شهرهای کوچک و روستاها. این ساختمان‌ها در زلزله آسیب‌پذیرند و مبحث هشتم برای کاهش این آسیب‌پذیری، ضوابط مشخصی تعیین می‌کند. همچنین برخی الزامات آن برای دیوارهای غیرباربر در ساختمان‌های اسکلت‌دار نیز کاربرد دارد.

محدودیت‌های کلی

• تعداد طبقات و ارتفاع ساختمان بنایی محدود است و ساختمان‌های بنایی برای ساخت‌وساز چندطبقه مناسب نیستند. عدد دقیق طبق ویرایش جاری است.
• پلان ساختمان باید تا حد امکان ساده و متقارن باشد و دیوارهای باربر در هر دو جهت به‌اندازه‌ی کافی وجود داشته باشد.
• مساحت و محل بازشوها (در و پنجره) در دیوارهای باربر محدود است، به‌ویژه نزدیک گوشه‌ها.
• طول آزاد دیوار بین دو دیوار عمود یا پشت‌بند محدود است.

کلاف‌ها

مهم‌ترین عامل مقاومت ساختمان بنایی در زلزله، کلاف‌بندی است. کلاف‌های افقی در تراز زیر دیوار و زیر سقف و کلاف‌های قائم در گوشه‌ها و محل تقاطع دیوارها، دیوارها را به هم و به سقف متصل می‌کنند. کلاف‌ها معمولاً بتن‌آرمه‌اند؛ میلگرد آن‌ها از sitahan.com و بتن و سیمان از تأمین‌کنندگان مصالح تهیه می‌شود.

مصالح و ملات

سقف ساختمان بنایی

سقف باید یکپارچه و صلب عمل کند و به کلاف افقی روی دیوار متصل باشد. سقف تیرچه بلوک با میلگرد حرارتی و کلاف مناسب گزینه‌ی رایجی است. سقف‌های سنگین و ناپیوسته مانند طاق ضربی بدون اتصال مناسب در زلزله خطرناک‌اند.

توصیه‌ی خرید

• برای دیوار باربر، آجر یا بلوک را با گواهی مقاومت فشاری انتخاب کنید.
• مقدار سیمان ملات را کاهش ندهید؛ ملات کم‌عیار مقاومت دیوار را به‌شدت کم می‌کند.
• مصالح هر دیوار از یک نوع باشد؛ مخلوط کردن آجر و بلوک در یک دیوار باربر رفتار آن را نامشخص می‌کند.

این متن خلاصه‌ای ساده‌شده برای کمک به انتخاب و خرید مصالح است و جایگزین متن رسمی مقررات ملی ساختمان نیست. ملاک عمل، متن رسمی ویرایش جاری مبحث و نظر مهندس طراح و ناظر پروژه است.