هدف مبحث پنجم
مبحث پنجم مقررات ملی ساختمان حداقل ویژگی‌های مصالح و فرآورده‌های پرمصرف ساختمانی را مشخص می‌کند و در بسیاری از موارد به استانداردهای ملی ایران ارجاع میدهد. پیام اصلی آن برای خریدار ساده است: مصالحی که در ساختمان به کار می‌رود باید با استاندارد مربوط مطابقت داشته باشد و کیفیت آن قابل‌اثبات باشد.
مصالح اصلی و نکات کلیدی
| مصالح | آنچه باید کنترل شود |
|---|---|
| سیمان | نوع سیمان (پرتلند معمولی، پوزولانی، ضدسولفات و…) متناسب با مصرف، تاریخ تولید، سالم بودن پاکت و کلوخه نشدن |
| ماسه و شن | دانه‌بندی مناسب، تمیزی از خاک و رس، نبود مواد آلی و نمک‌های زیان‌آور |
| آجر | مقاومت فشاری، جذب آب، نبود ترک و شوره، ابعاد یکنواخت |
| بلوک سیمانی و سبک | مقاومت، چگالی، ابعاد و رواداری، نشان استاندارد |
| گچ و آهک | نوع گچ متناسب با کاربرد، زمان گیرش، نگهداری در جای خشک |
| آب مصرفی | آب تمیز و آشامیدنی یا آبی که مناسب بودن آن برای بتن و ملات ثابت شده باشد |
انتخاب نوع سیمان
نوع سیمان را شرایط محیطی تعیین می‌کند. برای سازه‌هایی که با خاک یا آب حاوی سولفات در تماس‌اند، معمولاً سیمان با مقاومت سولفاتی بالاتر لازم است. سیمان پوزولانی در بسیاری از کاربردهای عمومی و حجیم مناسب است. انتخاب نهایی در نقشه یا مشخصات فنی پروژه آمده و باید رعایت شود.
نکات عملی هنگام خرید
- به نشان استاندارد ملی روی محصول یا بستهبندی توجه کنید و برای مصالح مهم برگهی مشخصات یا گواهی کارخانه بخواهید.
- تاریخ تولید سیمان را بررسی کنید؛ سیمان کهنه یا نم‌کشیده مقاومت کمتری دارد.
- ماسه‌ی آلوده به خاک یا رس را با آزمایش ساده‌ی ارزش ماسه‌ای یا دست‌کم بازرسی چشمی کنترل کنید.
- آجر و بلوک را از یک محموله و یک تولیدکننده بخرید تا کیفیت یکنواخت باشد.
- شرایط نگهداری را رعایت کنید: سیمان و گچ روی پالت و دور از رطوبت، مصالح سنگی جدا از خاک.
مسئولیت‌ها
ناظر پروژه می‌تواند مصالح غیراستاندارد را رد کند و برای مصالح مشکوک آزمایش بخواهد. نگه داشتن فاکتور، برگهی تحویل و گواهی‌ها هم در کنترل کیفیت و هم در پیگیری ایراد احتمالی از تأمین‌کننده کمک می‌کند. آهن‌آلات و میلگرد نیز الزامات مخصوص خود را دارند و در آوین بنا عرضه نمی‌شوند؛ برای خرید آن‌ها به sitahan.com مراجعه کنید.
این متن خلاصه‌ای ساده‌شده برای کمک به انتخاب و خرید مصالح است و جایگزین متن رسمی مقررات ملی ساختمان نیست. ملاک عمل، متن رسمی ویرایش جاری مبحث و نظر مهندس طراح و ناظر پروژه است.