هدف مبحث هجدهم
مبحث هجدهم مقررات ملی ساختمان به کنترل صدا در ساختمان می‌پردازد؛ یعنی کاهش انتقال صدا بین واحدها، از بیرون به داخل و از تأسیسات به فضاهای مسکونی. سروصدای همسایه یکی از رایج‌ترین شکایت‌های ساکنان آپارتمان‌هاست و اصلاح آن پس از ساخت، دشوار و پرهزینه است.
دو نوع صدا
- صدای هوابرد: صدای گفت‌وگو، تلویزیون و موسیقی که از راه هوا به دیوار و سقف می‌رسد. برای کاهش آن جرم دیوار، جداسازی لایه‌ها و آب‌بندی درزها اهمیت دارد.
- صدای کوبه‌ای (ضربه‌ای): صدای قدم، جابه‌جایی مبلمان و افتادن اشیا روی کف که از راه سازه منتقل می‌شود. برای کاهش آن جداسازی کف از سازه (کف شناور) مؤثرترین روش است.
الزامات اصلی
مبحث برای دیوارها و سقف‌های جداکننده‌ی واحدها، حداقل عملکرد صوتی تعیین می‌کند و مقدار آن به نوع کاربری و حساسیت فضا بستگی دارد. اعداد دقیق شاخص‌های صوتی طبق ویرایش جاری است. آنچه برای خریدار مهم است، راهکارهای اجرایی رسیدن به این عملکرد است.
راهکارهای رایج
| جزء | راهکار |
|---|---|
| دیوار بین واحدها | دیوار دوجداره با فاصله‌ی هوایی و پشم معدنی، یا دیوار سنگین یکپارچه بدون درز باز |
| سقف بین طبقات | کف شناور: لایه‌ی عایق ارتجاعی زیر کفسازی و جداسازی آن از دیوارها |
| دیوار کناف | دو لایه صفحه در هر طرف، پر کردن حفره با پشم معدنی و استفاده از پروفیل جدا |
| پنجره | پنجره‌ی دوجداره با درزبندی مناسب؛ بیشترین ضعف صوتی نما معمولاً پنجره است |
| تأسیسات | عایق‌کاری لوله‌های فاضلاب عبوری از داکت، پایه‌های ضدلرزش برای پمپ و موتورخانه |
اشتباه‌های رایج
- استفاده از عایق حرارتی سخت مانند یونولیت معمولی به‌عنوان عایق صوتی؛ این مصالح برای صدای هوابرد مؤثر نیستند.
- باز گذاشتن درزهای بالای دیوار، دور قوطی برق و لوله‌ها که صدا را عبور می‌دهند.
- نصب قوطی برق دو واحد پشت‌به‌پشت در دیوار مشترک.
- تماس کفسازی شناور با دیوار که اثر جداسازی را از بین می‌برد.
نکات خرید
برای عایق صوتی، پشم سنگ و پشم شیشه با چگالی مناسب گزینه‌های رایج‌اند. برای کف شناور از لایه‌های ارتجاعی مخصوص صدای کوبه‌ای استفاده کنید و مشخصات فنی آن را از تولیدکننده بخواهید. نوع لوله‌ی فاضلاب نیز در صدای جریان آب اثر دارد و لوله‌های کم‌صدا برای داکت‌های مجاور اتاق خواب مناسب‌ترند.
این متن خلاصه‌ای ساده‌شده برای کمک به انتخاب و خرید مصالح است و جایگزین متن رسمی مقررات ملی ساختمان نیست. ملاک عمل، متن رسمی ویرایش جاری مبحث و نظر مهندس طراح و ناظر پروژه است.