دامنه‌ی مبحث شانزدهم
مبحث شانزدهم مقررات ملی ساختمان الزامات لوله‌کشی آب مصرفی، آب گرم، فاضلاب، هواکش و آب باران و نصب لوازم بهداشتی را تعیین میکند. هدف اصلی آن حفظ سلامت ساکنان است: آب آشامیدنی نباید آلوده شود و گاز و بوی فاضلاب نباید وارد فضای ساختمان شود.
آب مصرفی
- لوله و اتصالات آب آشامیدنی باید از مصالح مجاز و مناسب برای تماس با آب آشامیدنی باشند.
- سیستم باید طوری طراحی شود که برگشت آب آلوده به شبکه‌ی آب آشامیدنی ممکن نباشد؛ برای این کار فاصله‌ی هوایی یا شیر یک‌طرفه‌ی مناسب استفاده می‌شود.
- فشار آب در محل مصرف باید در محدوده‌ی مناسب باشد؛ در صورت فشار کم از پمپ و منبع، و در صورت فشار زیاد از شیر فشارشکن استفاده می‌شود.
- لوله‌کشی پیش از پوشاندن باید آزمایش فشار شود.
آب گرم
آبگرمکن‌ها باید دارای شیر اطمینان دما و فشار باشند تا در صورت افزایش بیش از حد دما یا فشار، از انفجار جلوگیری شود. لوله‌ی تخلیهی این شیر باید به محل مناسب هدایت شود. لوله‌های آب گرم برای کاهش اتلاف انرژی عایق می‌شوند.
فاضلاب و هواکش
- لوله‌های افقی فاضلاب باید شیب یکنواخت به سمت خروجی داشته باشند.
- هر لوازم بهداشتی باید سیفون داشته باشد تا آب درون آن مانع ورود گاز فاضلاب شود.
- سیستم هواکش (ونت) برای جلوگیری از خالی شدن سیفون‌ها لازم است و باید به بالای بام راه داشته باشد.
- دریچه‌های بازدید در محل‌های لازم برای رفع گرفتگی پیش‌بینی شود.
- لوله‌ی آب باران نباید به‌جای هواکش فاضلاب استفاده شود؛ اتصال آن به شبکه‌ی فاضلاب نیز تابع ضوابط محلی است.
انتخاب مصالح
| بخش | نکته‌ی خرید |
|---|---|
| لوله‌ی آب | دارای استاندارد، مناسب برای دما و فشار، اتصالات از همان سیستم |
| لوله‌ی فاضلاب | مقاوم در برابر فاضلاب و دمای آب گرم خروجی، دارای استاندارد |
| شیرآلات | کیفیت آب‌بندی و مصرف آب؛ شیرهای کم‌مصرف در مصرف آب صرفه‌جویی می‌کنند |
| لوازم بهداشتی | سیفون سالم، اتصال آب‌بند، حجم مخزن مناسب |
| آبگرمکن | شیر اطمینان، استاندارد و برچسب انرژی |
بیشتر ایرادهای تأسیسات بهداشتی، مانند بوی فاضلاب، صدای غلغل در لوله و نشتی، ناشی از اجرای نادرست شیب، نبود هواکش یا ترکیب اتصالات ناهمخوان است؛ هزینه‌ی رفع آن پس از نازک‌کاری چند برابر است.
این متن خلاصه‌ای ساده‌شده برای کمک به انتخاب و خرید مصالح است و جایگزین متن رسمی مقررات ملی ساختمان نیست. ملاک عمل، متن رسمی ویرایش جاری مبحث و نظر مهندس طراح و ناظر پروژه است.